Ankara'da bir üniversitenin malzeme bilimi laboratuvarında çalışan araştırmacılar, çamaşır makinelerinden çıkan atık sudaki mikroplastik lifleri tutmayı amaçlayan katmanlı bir filtre tasarladı. Sentetik kumaşların yıkanması sırasında kopan ve gözle görülmeyen bu lifler, atık su yoluyla nehirlere ve denizlere ulaşabiliyor. Ekip, filtrenin laboratuvar ortamında yapılan ilk denemelerde liflerin önemli bir kısmını tuttuğunu bildirdi.

Kolay temizlenebilir tasarım hedefleniyor

Projeyi yürüten Doç. Dr. Nilgün Ekinci, filtrenin en zorlu tarafının tıkanma sorunu olduğunu belirtti. Ekinci, tuttuğu liflerle kısa sürede dolan bir filtrenin kullanıcı tarafından terk edileceğini, bu nedenle kolayca sökülüp temizlenebilen bir yapı üzerinde çalıştıklarını anlattı. Ekip, filtre katmanlarında farklı gözenek büyüklüklerine sahip geri dönüştürülmüş malzemeler kullanıyor.

Araştırmacılar, sonuçların henüz bilimsel bir dergide hakem değerlendirmesinden geçmediğini ve gerçek ev koşullarında farklı makine modelleriyle yapılacak testlerin önemli olduğunu vurguladı. Ekinci, “Laboratuvardaki başarı umut verici, ancak evdeki bir çamaşır makinesi çok daha değişken bir ortam. Önümüzdeki yıl gönüllü hanelerle saha çalışması yapmayı planlıyoruz” dedi.

Uzmanlar, mikroplastik kirliliğini azaltmanın tek bir çözümle mümkün olmadığını, tekstil üretiminden atık su arıtma tesislerine kadar farklı aşamalarda önlem alınması gerektiğini hatırlatıyor. Bireysel düzeyde ise çamaşırların daha düşük sıcaklıkta, tam dolu makinede yıkanması ve gereksiz yıkamadan kaçınılması gibi alışkanlıkların lif kaybını azaltmaya yardımcı olabileceği belirtiliyor.